Hotline: 091.919.6168

Va chạm tạo sóng hấp dẫn của sao neutron lần đầu tiên trong lịch sử

Ngọc Hiền 26/10/2017 20:43
Va chạm tạo sóng hấp dẫn của sao neutron lần đầu tiên trong lịch sử
TGT - Lần đầu tiên trong lịch sử các nhà khoa học trên toàn thế giới đã cùng nhau ghi lại được hình ảnh một vụ va chạm của 2 ngôi sao neutron cách đây 130 triệu năm.

Với tên gọi GW170817, sự kiện này được ghi nhận được thông qua lần thứ 5 dò ra được sự hiện diện của sóng hấp dẫn. Phát hiện lần này một lần nữa củng cố tính đúng đắn của những giả thuyết trước giờ về sóng hấp dẫn, về nguồn gốc của nó mà người đề xuất đầu tiên là Einstein, mở đường cho sự ra đời của nhiều phát kiến khác về vũ trụ vốn vẫn ẩn chứa vô số bí ẩn đối với nhân loại.

Vậy tại sao đây là sự kiện có ý nghĩa quan trọng đối với khoa học? Xưa giờ con người chưa thể xác định được chính xác sóng hấp dẫn xuất phát từ vị trí nào, cũng chưa hề quan sát tận mắt sự kiện đã tạo sóng hấp dẫn. Bây giờ, chúng ta đã chính thức làm được điều đó thông qua lần phát hiện sóng hấp dẫn thứ 5 công bố mới đây.

Bốn lần phát hiện sóng hấp dẫn trước đây bắt nguồn từ sự va chạm (hoặc hợp nhất) giữa 2 lỗ đen, hòa nhập thành một lỗ đen lớn hơn. Tuy nhiên, có 2 lý do khiến cho chúng ta chưa thể quan sát được hiện tượng này trước đây. Đầu tiên chính là hồi đầu năm nay chúng ta chỉ mới có 2 máy dò là giao thoa kế LIGO tại Livingston, Louisiana và Hanford, Washington. Do đó, 3 lần phát hiện đầu chỉ trả về kết quả là xuất phát từ đâu đó thuộc một khu vực rất rộng trên bầu trời.

Lý do thứ hai chính là các lỗ đen với những đặc tính tự nhiên của nó là vô hình. Chúng hấp thụ mọi ánh sáng và chúng ta chỉ có thể kết luận sự tồn tại của nó dựa vào sự thay đổi của không gian quanh nó. Ngược lại, những ngôi sao neutron thì hoàn toàn có thể quan sát được, đồng thời sự va chạm giữa chúng cũng là một sự va chạm ồn ào và dễ nhận thấy. Dù vậy, việc có thể cho ra được kết quả quan sát lần này cũng không phải là điều dễ dàng.

Để quan sát được vụ va chạm của 2 ngôi sao neutron, các nhà khoa học đã kết hợp khoảng 70 đài quan sát không gian lẫn mặt đất từ khắp nơi trên thế giới cùng với LIGO và Virgo để phân tích một khu vực nhỏ trên bầu trời thuộc chòm sao Hydra, nằm ngay bên cạnh thiên hà thấu kính NGC 4993.

Máy dò đầu tiên đã phát hiện ra tín hiệu vào 8.41am ngày 17 tháng 8. Sau đó khoảng 1,7 giây, 2 đài quan sát vũ trụ là kính viễn vọng không gian tia Fermi Gamma của NASA và kính thiên văn vật lý tia gamma INTErnational của ESA đã phát hiện ra các xung tia gamma - sự kiện sáng và nhiều năng lượng nhất trong vũ trụ tại vùng trời đó. Các sóng được chuyển thành dữ liệu âm thanh và nếu như đây là sự va chạm của lỗ đen thì chúng chỉ tồn tại vài phần ngàn giây. Tuy nhiên lần này, âm thanh xuất phát từ sự kiện GW170817 kéo dài tới khoảng 1/100 giây.

Nhận thấy đây không phải là sự trùng hợp ngẫu nhiên, các nhà thiên văn học trên khắp thế giới đã bắt đầu lao vào nghiên cứu tại vùng trời tương tự bằng kính thiên văn tại nơi họ đang công tác. David Shoemaker, người phát ngôn tại LIGO cho biết: “Nó ngay lập tức cho chúng tôi thấy rằng đó gần như là các ngôi sao neutron, một nguồn sóng khác mà chúng tôi muốn chứng kiến, và hứa hẹn về một thế giới mới mà chúng ta sẽ nhìn.”

Về cơ bản, sao neutron là thứ xảy ra ở cuối dòng đời của một ngôi sao siêu lớn. Khi phần lõi của chúng sụp đổ, vặn xoắn các protons và electron thành những neutron và neutrinos. Các neutrinos thoát ra ngoài nhưng các neutron lại có mật độ cực cao nên bị dồn lại thành một lõi với đường kính từ 10 tới 20 km. Nếu phần lõi này vào khoảng 3 khối lượng sao stellar mass thì áp lực từ mật độ cực lớn này sẽ tạo nên một ngôi sao neutron. Nếu phần lõi lớn hơn nữa, nó sẽ bị sụp độ vào một hố đen.

Cả 2 ngôi sao liên quan tới sự kiện GW170817 đều có khối lượng khoảng 1.1 và 1.6 và chúng có quỹ đạo quay quanh nhau theo hình xoắn ốc hẹp dần từ khoảng cách khoảng 300 km, bẻ cong không thời gian quanh chúng trong quá trình tăng tốc và sau đó là gởi các gợn sóng đi khắp vũ trụ. Đứng từ vị trí rất xa của chúng ta để quan sát, vụ va chạm cuối cùng là một hiện tượng cực sáng, phát ra một quả cầu lửa cực sáng của các tia gamma. Như trong video minh họa bên dưới, điểm sáng lớn là ở trung tâm thiên hà NGC 4993, khu vực hiện tượng GW170817 nằm ở bên trái.

Và cuối cùng, vụ va chạm của 2 ngôi sao neutron xảy ra cách đây 130 triệu năm ánh sáng. 130 triệu năm và bây giờ con người đã quan sát được một cách tường tận. Mặt khác, phát hiện lần này cũng củng cố kiến thức về các xung tia gamma.

Julie McEnery, nhà khoa học tại NASA cho biết: “nhiều thập kỷ qua chúng ta hoài nghi rằng những xung tia gamma ngắn được tạo thành bởi các vụ sáp nhập của sao neutron. Giờ đây, với dữ liệu tuyệt vời từ LOGO và Virgo về hiện tượng này, chúng ta đã có câu trả lời. Sóng hấp dẫn đã nói với chúng ta về sự hợp nhất của các vật thể có khối lượng cực lớn cỡ những ngôi sao neutron và những xung gamma lóe lên cho chúng ta biết những vật thể đó khác với lỗ đen bởi chúng không hề phát ra ánh sáng.”

Và tất nhiên, phát hiện lần này lại một lần nữa chứng minh rằng dự đoán năm xưa của Einstein là đúng. Giáo sư Andrew Melatos tại Đại học Melbourne cho biết: “Phát hiện lần này chứng minh tốc độ của sóng hấp dẫn là giống như ánh sáng với chênh lệch chỉ vài phần 10.000 ngàn tỷ, xác nhận dự đoán hồi năm 1915 của Einstein.”

Được biết nghiên cứu vẫn chưa dừng lại ở đây và trong nhiều tuần, nhiều tháng sắp tới, các nhà khoa học sẽ vẫn tiếp tục quan sát để nghiên cứu kỹ hơn về vụ sự kiện lần này. Đặc biệt trong quá trình nghiên cứu chính là kilonova, hiện tượng khi vật chất còn lại sau vụ va chạm vẫn phát sáng và tiếp tục nổ tung vào không gian. Các nhà nghiên cứu trên khắp thế giới sẽ tiếp tục phát hành các nghiên cứu tiến hành vào dụp này và vật lý học hiện đại, thiên văn học hiện đại, lại tiếp tục từng bước được tiến thêm nhiều bước nữa.


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Hái ra tiền chỉ nhờ đăng ảnh chụp chân lên mạng

TGT - Khó ai có thể ngờ rằng có người lại kiếm bộn tiền, đến hơn 1,6 tỷ đồng/năm chỉ với việc chụp ảnh chân của mình rồi đăng lên mạng xã hội.

Cầu hôn gấp bạn gái vì tưởng máy bay sắp rơi

TGT - Một luật sư người Anh đã vội vàng cầu hôn bạn gái vì nghĩ rằng máy bay của họ sắp rơi và họ sắp chết.

Biết ơn người nấu và trân trọng hạt gạo chính là nguyên nhân khiến người Hàn Quốc ăn rất 'thô lỗ'

Không khó để bắt gặp cảnh người Hàn Quốc ăn uống rất sỗ sàng mất hình tượng có khi còn tạo ra âm thanh kì lạ khó hiểu, nhưng khi biết ra được ý nghĩa trong văn hóa ăn uống thú vị này thì thế giới lại càng thêm yêu xứ sở kim chi nhiều hơn.

Chuyện lạ: Gia đình 14 thành viên đều có 12 ngón tay, ngón chân

TGT - Nếu nhiều người cảm thấy tự ti và mặc cảm vì một sự bất thường trên cơ thể thì với một gia đình ở Brazil, đó lại là niềm tự hào đặc biệt. 14 thành viên trong tổng số 27 người của đại gia đình này đều có tới 12 ngón tay và 12 ngón chân.

Lễ rước Linga hoành tráng ở Nhật Bản

TGT - Nhật Bản là đất nước có nhiều phong tục tập quán và lễ hội phong phú, trong đó không thể không kể đến lễ hội rước Linga hay còn gọi là lễ hội Kanamra Matsuri hay lễ “rước dương vật thép” của người Nhật Bản, được tổ chức vào mùa xuân.

Kỷ lục cậu bé 10 tháng tuổi nặng 30kg

TGT - Một cậu bé mới 10 tháng tuổi ở Mexico nhưng đã có cân nặng lên đến 30kg, tương đương cân nặng của trẻ 9 tuổi.

Cảm động trước mối quan hệ kì lạ của chú chó sợ hãi cả thế giới, nhưng mở lòng với cậu chủ nhỏ

Nora - chú chó bị hành hạ đến mức ám ảnh và ghê sợ cả thế giới đã khiến cộng đồng mạng vô cùng kinh ngạc khi chỉ mở lòng với một cậu bé còn chưa biết đi.

Cá hề đứng trước nguy cơ tuyệt chủng

TGT - Cá hề vốn rất nổi tiếng trong bộ phim Finding Nemo (Đi tìm Nemo, 2003) đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng bởi đại dương ngày càng trở nên ấm hơn, khiến cho hải quỳ - loài vật cộng sinh với chúng bị đe doạ.

Nổi bật

Sự xuất hiện bất ngờ của HLV Park Hang Seo, đội tuyển Việt Nam và cả nhóm nhạc Black Pink, đã khiến Biệt đội xếp hạng gồm NSƯT Kim Tử Long, Thúy Ngân, Mai Tiến Dũng, Diệu Nhi và Quang Trung “mắt tròn mắt dẹt”, trong Tập 2 vừa phát sóng lúc 20h ngày 13/10.

ĐD Việt Tú nói về việc phân mâm trên poster sau phát ngôn "Lệ Quyên, Mỹ Tâm không thể để tên trên Hồng Nhung, Mỹ Linh" của Phương Thanh

"Nếu nói showbiz là một xã hội hay giang hồ thu nhỏ cũng không có gì là quá, nhiều năm nay đã có chuyện chèn ép, hay cạnh tranh vị trí, rõ nhất là trên cái poster", Việt Tú khẳng định.

Chồng đi làm về, háo hức thấy mâm cơm chờ sẵn nhưng bàng hoàng khi thấy món vợ hấp trong nồi

Món trứng hấp khiến mâm cơm phong phú hơn nhưng cũng... kinh dị hơn rất nhiều.
Đám cưới 7 tỷ của Phạm Ngọc Thạch từng là tâm điểm chú ý của giới truyền thông và người hâm mộ.
Vũ trụ điện ảnh VTV đang gây xôn xao dư luận với bộ phim “Hoa hồng trên ngực trái”. Và có thể nói, nhân vật Trà do diễn viên Lương Thanh đảm nhận là tâm điểm cho sự xôn xao này. Song, tất cả chỉ là vai diễn thôi, còn cô này Lương Thanh ở ngoài đời là người như thế nào?
Cô nàng kể chuyện éo le khi mua váy online: Đặt một đằng, giao hàng một nẻo, những tưởng cửa hàng gửi nhầm sản phẩm, nhưng phản ứng của chủ shop mới khiến nạn nhân “ngã ngửa”.
Quả nhiên là một khi "thời tới" thì muốn cản cũng cản không được. Ai mà ngờ cô nàng U30 còn F.A lại vớ được một anh chồng trẻ đẹp thế này chỉ bằn cách bình luận dạo trên mạng xã hội.

Mới nhất

Âm nhạc

 

- Hoàng Hằng -

 

12:00

14/10/2019

Gần 1 tháng kể từ đêm trăng rằm Hội An, đúng như lời thông báo “Xin cho phép Tuấn được mang “Truyện ngắn”...

Giải trí

 

- Hoàng Hằng -

 

08:00

14/10/2019

Sự xuất hiện bất ngờ của HLV Park Hang Seo, đội tuyển Việt Nam và cả nhóm nhạc Black Pink, đã khiến Biệt...

Giải trí

 

- Mỹ Linh -

 

10:00

13/10/2019

Cố tình thử thách thể lực Trấn Thành, có lẽ Hari Won cũng không ngờ rằng cả hai phải nhận cái kết ê chề...

Xã hội

 

- Dung -

 

09:00

13/10/2019

Vào thời điểm đi ngang vinh Tokyo, chiếc tàu chở hàng 1.925 tấn này đã gặp siêu bão Hagibis và bị cơn...

Tin tức

 

- Mỹ Linh -

 

09:00

13/10/2019

Một mình chinh chiến tại xứ người và tự make up, Á hậu Kiều Loan vẫn biết cách chọn vị trí “đắc địa”,...

Âm nhạc

 

- Mỹ Linh -

 

06:30

13/10/2019

Tối 12/10/2019, Thanh Hà làm khách mời trong đêm nhạc "Truyện ngắn Sài Gòn" của Hà Anh Tuấn tại nhà hát...

Phim ảnh

 

- Mỹ Linh -

 

06:00

13/10/2019

Sau khoảng thời gian sóng yên biển lặng, "Đánh cắp giấc mơ" lại tiếp tục “nổi bão”: Khánh Quỳnh quá bạc,...

Sống trẻ

 

- Phuong Thao -

 

05:00

13/10/2019

Những khoảnh khắc tình tứ của Huỳnh Phương và Sĩ Thanh trở thành nguồn cảm hứng "chế ảnh" của Vinh Râu...

Showbiz

 

- Phuong Thao -

 

05:00

13/10/2019

Ông Cao Thắng gửi lời chúc ngắn gọn nhưng đầy ý nghĩa đến vợ sắp cưới Đông Nhi, cùng với đó hé lộ thêm...

Vui - Độc - Lạ

 

- Mỹ Linh -

 

05:00

13/10/2019

Trước hành động "thả thính" của Oanh Kiều, Hoàng Rapper tuy cũng có chút xao xuyến nhưng đã nhanh chóng...

Vui - Độc - Lạ

 

- Dung -

 

04:00

13/10/2019

Không biết ai đã nghĩ ra ý tưởng "robot" tảo mộ này, thế nhưng người đó chắc chắn vô cùng điên rồ khi...

Tin tức

 

- Dung -

 

03:00

13/10/2019

Sau khi bị cộng đồng mạng lên án và phải lên phường về hành vi bạo lực của mình, thanh niên này đã phải...

Chuyện lạ

 

- Dung -

 

02:00

13/10/2019

Sau khi bị phát hiện qua lại với nhau, người phụ nữ này không những không sợ mà còn đánh ngược lại vợ...

Xem

 

- Holly1 -

 

01:00

13/10/2019

Song song với nhiều sự kiện tan vỡ thì dịp gần cuối năm cũng là mùa cưới xin, một cột mốc quan trọng...

Cộng đồng mạng

 

- Hoàng Hằng -

 

12:30

13/10/2019

Tái hợp trên sân khấu của 100 triệu 1 phút, 3 nghệ sĩ Tam Thanh, Vũ Thanh, Bảo Trí đã có màn tam ca đầy...