Khi giấc ngủ trở thành ‘xa xỉ phẩm’ của Gen Z
Bạn có bao giờ nằm thao thức đến 2-3 giờ sáng, hay cảm thấy tim đập nhanh, hồi hộp mỗi khi đêm xuống? Nếu câu trả lời là có, bạn không hề cô đơn. Hiện nay, tại các bệnh viện lớn như Bệnh viện Quân y 175, nhóm người dưới 30 tuổi đi khám vì mất ngủ và đau đầu đã chiếm tới 40-50% tổng số ca bệnh.
Đừng nghĩ mất ngủ chỉ là chuyện của người già. Với giới trẻ, đây là hệ quả của việc ‘cày’ deadline xuyên đêm, áp lực tài chính và thói quen dán mắt vào màn hình điện thoại trước khi ngủ. Đáng chú ý, các chuyên gia cảnh báo rằng việc cầm điện thoại ngay khi vừa thức dậy hoặc dùng thiết bị điện tử quá khuya đều khiến hệ thần kinh luôn trong trạng thái căng thẳng, khó lòng nghỉ ngơi.
Không chỉ là ‘thức khuya vài hôm’
Mất ngủ kéo dài không đơn thuần là mệt mỏi vào sáng hôm sau. Khi cơ thể liên tục ở trạng thái cảnh giác do stress, hormone căng thẳng sẽ ức chế melatonin – hormone giúp bạn dễ ngủ. Hệ quả là một vòng lặp luẩn quẩn: lo âu khiến bạn khó ngủ, và thiếu ngủ lại làm tình trạng tâm lý trở nên tồi tệ hơn.
Các dấu hiệu bạn cần đặc biệt lưu ý:
- Khó vào giấc, thường xuyên tỉnh giấc giữa đêm.
- Đau đầu âm ỉ, căng cơ vùng vai, gáy.
- Mất dần hứng thú với những hoạt động từng yêu thích.
- Cảm giác hồi hộp, thở nông, tim đập nhanh.
- Suy giảm trí nhớ, hay quên và khó tập trung.
Nếu tình trạng này kéo dài trên 2 tuần, kèm theo các cơn hoảng sợ hoặc suy nghĩ tiêu cực, bạn nên tìm đến sự hỗ trợ từ các chuyên gia tại chuyên mục Sức khỏe để được tư vấn kịp thời thay vì tự ý dùng thuốc.
Bí kíp ‘cứu vãn’ giấc ngủ cho người trẻ
Thay vì hy sinh sức khỏe để đổi lấy những cột mốc vật chất, hãy thử thay đổi lối sống từ hôm nay:
- Quy tắc 15-20 phút: Đừng cầm điện thoại ngay khi vừa mở mắt. Hãy để đầu óc thư giãn trước khi tiếp nhận thông tin từ email hay mạng xã hội.
- Cai nghiện smartphone trước khi ngủ: Thay vì lướt TikTok, hãy đọc sách giấy hoặc nghe nhạc nhẹ nhàng. Đây là cách đơn giản để đưa não bộ vào trạng thái nghỉ ngơi.
- Tránh xa giấc ngủ trưa quá muộn: Các chuyên gia khuyên không nên ngủ trưa sau 16h vì sẽ làm rối loạn nhịp sinh học, khiến bạn khó ngủ vào ban đêm.
- Duy trì giờ giấc cố định: Hãy tập thói quen đi ngủ và thức dậy đúng giờ, kể cả cuối tuần.
Tóm gọn cho bạn
- Lắng nghe cơ thể: Mất ngủ kéo dài là dấu hiệu cầu cứu, không nên phớt lờ.
- Điều chỉnh hành vi: Hạn chế thiết bị điện tử trước khi ngủ và không lạm dụng caffeine.
- Tìm kiếm hỗ trợ: Nếu mất ngủ kèm theo đau đầu, lo âu, hãy đi khám sớm thay vì tự chữa.
- Đừng tự áp lực: Giấc ngủ là quyền lợi, không phải thứ để bạn hy sinh.
Thông tin trong bài mang tính chất tham khảo. Nếu bạn đang gặp các triệu chứng bất thường kéo dài, hãy đến gặp bác sĩ chuyên khoa để được thăm khám chính xác nhất.
Bạn đã bao giờ thử ‘cai’ điện thoại trước khi đi ngủ chưa, cảm giác của bạn thế nào?