Nhạc vô tri lên ngôi: Khi gián đáng yêu và ăm chã húi xâm chiếm tâm trí Gen Z
Dạo gần đây, cứ mỗi lần lướt TikTok là tai mình lại tự động vang lên giai điệu ‘Gián đáng iu hông?’ hay những lời nũng nịu của ‘Ăm chã húi’. Thú thật đi, có phải bạn cũng đang bị những giai điệu này ‘thao túng tâm lý’ đến mức cứ lẩm bẩm cả ngày không? Những bài hát tưởng chừng như vô nghĩa này lại đang tạo nên một cơn sốt cực kỳ khủng khiếp trong cộng đồng trẻ, mở ra một cuộc tranh luận nảy lửa về ranh giới giữa tính giải trí và giá trị âm nhạc đích thực.
Những con số biết nói: Khi nhạc ‘vô tri’ càn quét cõi mạng
Không phải ngẫu nhiên mà những ca khúc này lại trở thành tâm điểm chú ý. Hãy nhìn vào những con số biết nói này để thấy sức hút không tưởng của chúng. Ca khúc ‘Gián đáng iu hông?’ của Lâm Thằn Lằn phát hành hồi tháng 8 đã nhanh chóng được chèn vào hơn 9,4 triệu video trên TikTok. Không dừng lại ở đó, bài hát còn hút về 5,4 triệu lượt xem trên YouTube và gần 700.000 lượt nghe trên nền tảng Spotify. Một thành tích mà ngay cả nhiều nghệ sĩ hoạt động lâu năm cũng phải mơ ước!
Ngay sau đó, cuối tháng 8, ca khúc ‘Ăm chã húi’ cũng của Lâm Thằn Lằn tiếp tục ra đời và làm mưa làm gió không kém. Với lời hát nũng nịu cực kỳ bắt tai, ca khúc này đã trở thành nhạc nền cho hơn 2,6 triệu video ngắn. Sức hút của nó lớn đến nỗi lan sang cả tài khoản của nhiều sao Việt đình đám như Văn Mai Hương hay Erik, khiến họ cũng phải nhanh chóng bắt trend quay những video vô cùng hài hước. Đặc biệt, cụm từ lóng ‘ăm chã húi’ cũng đã lọt vào danh sách những từ khóa cực kỳ phổ biến trên mạng xã hội vào khoảng giữa tháng 9 năm 2026, chứng minh sức ảnh hưởng mạnh mẽ của ca khúc này đối với ngôn ngữ mạng của giới trẻ hiện nay.
Công thức tạo nên một ‘bản nhạc thối não’ gây nghiện
Vậy điều gì đã khiến những ca khúc này có khả năng ‘găm’ vào đầu người nghe nhanh đến thế? Công thức chung của nhóm ca khúc này thực ra rất đơn giản nhưng lại cực kỳ hiệu quả: cấu trúc ngắn, tiết tấu dồn dập và triệt để khai thác các đoạn vòng lặp (loop) kéo dài từ 5 đến 15 giây. Đây là khoảng thời gian vàng để tạo phản xạ ghi nhớ tức thì cho người dùng mạng xã hội.
Ví dụ như trong ‘Gián đáng iu hông?’, điệp khúc được lặp đi lặp lại liên tục khiến bạn không thể không nhớ. Hay như ca khúc ‘Zombie V4’ của Bloodring, tác giả lại sử dụng các cụm từ tượng thanh dồn dập như ‘Bùm, kích hỏa bùm bum’ để giữ chân người dùng ngay trong vài giây lướt màn hình đầu tiên. Trên thế giới, thể loại này còn được gọi bằng một cái tên khá hài hước là ‘brain rot songs’ (những bản nhạc thối não). Theo trang ETV Bharat của Ấn Độ, dòng nhạc này đang dần trở thành một xu hướng mạnh mẽ của nền văn hóa đại chúng và được rất nhiều Gen Z yêu thích nhờ sự kết hợp giữa giai điệu kỳ hoặc, lặp đi lặp lại và cực kỳ dễ gây nghiện, gắn liền với văn hóa meme. Những cái tên nổi tiếng thế giới thuộc nhóm này có thể kể đến như ‘Sigma Boy’ hay ‘Skibidi Toilet’.
Vì sao chúng mình lại ‘đổ đứ đừ’ trước những giai điệu này?
Dưới góc nhìn của nhiều bạn trẻ, những ca khúc này đơn giản là một dạng nội dung ‘giải trí vô hại’. Sau những giờ học tập và làm việc căng thẳng, việc tìm đến những âm thanh tối giản, nhẹ đầu và mang tính giải trí tức thì là một cách xả stress cực kỳ hiệu quả. Chúng ta không cần phải suy nghĩ quá nhiều, không cần phải phân tích thông điệp sâu xa, chỉ cần bật lên và tận hưởng sự vui vẻ, nghịch ngợm mà nó mang lại.
Nhạc sĩ Phạm Việt Hoàng cũng nhận định rằng, khi đối mặt với tình trạng quá tải thông tin hàng ngày, khán giả đôi khi không còn đủ kiên nhẫn cho các tác phẩm đòi hỏi chiều sâu chiêm nghiệm. Chính nhu cầu tìm kiếm sự giải tỏa nhanh chóng này đã trở thành mảnh đất màu mỡ cho dòng nhạc ‘vô tri’ nở rộ. Bên cạnh đó, bối cảnh cuộc sống bận rộn cũng thúc đẩy nhiều người viết nhạc không chuyên bước vào thị trường. Tác phẩm của họ mang đậm chất đời thường, sử dụng ngôn ngữ giao tiếp bình dân nên rất dễ chạm trúng tâm lý giải trí của số đông chúng mình.
Tranh luận nảy lửa: Giải trí vui vẻ hay làm nghèo đi tiếng Việt?
Tuy nhiên, sự bùng nổ của dòng nhạc này cũng vấp phải không ít ý kiến trái chiều từ giới chuyên môn và một bộ phận khán giả lớn tuổi. Nhiều ý kiến trên YouTube nhận xét rằng ca từ ngọng nghịu, vô nghĩa đang làm méo mó tiếng Việt và giảm đi giá trị của âm nhạc đích thực. Khán giả Phạm Sơn (36 tuổi, ngụ tại TP.HCM) bày tỏ quan điểm: ‘Các ca khúc chủ yếu gợi sự tò mò của mạng xã hội để hút người nghe. Nếu để giải trí đơn thuần thì cũng chấp nhận được. Nhưng để gọi đây là âm nhạc thì tôi không thấy thuyết phục’.
Ở góc độ chuyên môn, các nhạc sĩ cũng có những góc nhìn rất thẳng thắn. Nhạc sĩ Huy Tuấn nhìn nhận hiện tượng này chỉ là một sự ‘đột biến’ mang tính thời điểm, sinh ra từ cơ chế phân phối thuật toán của các nền tảng mạng xã hội chứ không hề đại diện cho sự vận động của dòng âm nhạc chuyên nghiệp. Nhạc sĩ Phạm Việt Hoàng thì cho rằng việc tạo ra những giai điệu này có thể là toan tính có chủ đích của tác giả để câu tương tác nhanh nhất, nhưng chúng lại thiếu đi chiều sâu thẩm mỹ và thông điệp nghệ thuật.
Đặc biệt, nhà nghiên cứu, nhà thơ Lê Minh Quốc chia sẻ rằng giới trẻ hoàn toàn có quyền đùa nghịch với ngôn từ theo cách riêng của mình. Thế nhưng, việc lạm dụng cách nói và viết vô nghĩa thường xuyên sẽ làm giảm đi sự giàu đẹp vốn có của tiếng Việt. Ông nhấn mạnh rằng một tác phẩm nghệ thuật đúng nghĩa luôn đòi hỏi người viết phải chắt lọc ca từ để truyền tải cái đẹp đến công chúng, và các tác giả trẻ cần phải trân trọng tiếng Việt nhiều hơn thay vì chỉ chạy theo sự tò mò nhất thời.
Người trong cuộc lên tiếng và lời khuyên từ tiền bối
Trước những luồng ý kiến khen chê trái chiều từ dư luận, tác giả Lâm Thằn Lằn (28 tuổi, tên thật là Nguyễn Hoàng Cao Lâm) chia sẻ bản thân anh cảm thấy vô cùng bất ngờ khi hai ca khúc của mình lại nhận được sự chú ý lớn đến vậy. Chàng trai 28 tuổi cho biết anh luôn tôn trọng mọi phản hồi từ công chúng và coi đó là những thử thách trên con đường làm nhạc của mình. Đối với Lâm Thằn Lằn, bản chất của âm nhạc chính là sự tự do biểu đạt, và mục đích cuối cùng của mỗi bài hát là mang lại nguồn năng lượng tích cực cho người nghe.
Dù vậy, giới làm nghề vẫn đưa ra lời khuyên rằng các tác giả trẻ cần tỉnh táo trước áp lực của các chỉ số lượt nghe và thuật toán mạng xã hội. Nhạc sĩ Huy Tuấn nhấn mạnh rằng những mẹo vặt bắt xu hướng nhất thời không thể giúp xây dựng một sự nghiệp nghệ thuật bền vững. Chỉ có sự lao động nghiêm túc và đầu tư bài bản cho chuyên môn mới có thể tạo nên những giá trị dài hạn với thời gian. Để cập nhật thêm nhiều xu hướng âm nhạc thú vị và tin tức nóng hổi khác của giới trẻ, bạn có thể ghé qua chuyên mục giải trí của chúng mình nhé!
Tóm gọn cho bạn
- Các ca khúc như ‘Gián đáng iu hông?’ và ‘Ăm chã húi’ đang cực hot trên TikTok, thu hút hàng triệu lượt xem nhờ giai điệu ngắn, dễ nhớ và mang tính lặp lại cao.
- Giới trẻ yêu thích dòng nhạc này vì tính giải trí cao, giúp giải tỏa căng thẳng nhanh chóng giữa thời đại quá tải thông tin.
- Nhiều chuyên gia cảnh báo việc lạm dụng ca từ vô nghĩa có thể làm ảnh hưởng đến sự trong sáng của tiếng Việt và không bền vững cho sự nghiệp âm nhạc.
- Tác giả Lâm Thằn Lằn tôn trọng mọi ý kiến khen chê và mong muốn mang lại năng lượng tích cực thông qua sự tự do biểu đạt trong âm nhạc.
Còn bạn thì sao, bạn nghĩ những ca khúc ‘vô tri’ này là một hình thức giải trí vô hại hay đang làm giảm đi giá trị của âm nhạc đích thực? Hãy để lại bình luận chia sẻ ý kiến của mình nhé!